Thị trường ô tô toàn cầu, bao gồm Việt Nam, đã trải qua những biến động lớn trong vài năm gần đây do tình trạng thiếu hụt linh kiện, đặc biệt là chip bán dẫn. Đến tháng 4/2025, dù tình hình có dấu hiệu cải thiện so với giai đoạn khủng hoảng đỉnh điểm 2021-2023, vấn đề thiếu hụt linh kiện vẫn chưa hoàn toàn biến mất. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến thời gian giao xe, khiến nhiều người mua phải chờ đợi lâu hơn dự kiến.
Thực trạng thiếu hụt linh kiện ô tô năm 2025
Nguyên nhân chính của tình trạng thiếu hụt linh kiện vẫn bắt nguồn từ sự phụ thuộc lớn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt là chip bán dẫn – “trái tim” của các dòng xe hiện đại, từ xe xăng truyền thống đến xe điện. Dù các nhà sản xuất chip lớn như TSMC hay Intel đã tăng công suất trong hai năm qua, nhu cầu khổng lồ từ ngành ô tô, điện tử tiêu dùng và công nghệ AI vẫn vượt xa khả năng đáp ứng. Tại Việt Nam, các hãng xe như Toyota, Hyundai, Kia hay VinFast đều chịu ảnh hưởng khi nguồn linh kiện nhập khẩu bị gián đoạn hoặc phân bổ không đều.
Thêm vào đó, xu hướng chuyển đổi sang xe điện càng làm gia tăng áp lực lên chuỗi cung ứng. Một chiếc xe điện cần gấp 5-10 lần số lượng chip so với xe xăng thông thường, đẩy các nhà sản xuất vào cuộc cạnh tranh khốc liệt để đảm bảo nguồn cung. Tính đến thời điểm này, dù một số hãng đã chủ động đa dạng hóa nhà cung cấp và tăng cường sản xuất nội địa, tình trạng thiếu hụt vẫn xảy ra, đặc biệt với các mẫu xe “hot” hoặc xe nhập khẩu nguyên chiếc.
Thời gian chờ giao xe: Bao lâu là hợp lý?
Thời gian chờ đợi khi đặt xe trong năm 2025 phụ thuộc vào nhiều yếu tố: hãng xe, loại xe (lắp ráp trong nước hay nhập khẩu), và mức độ khan hiếm linh kiện của từng mẫu. Dựa trên tình hình hiện tại và dự đoán từ các chuyên gia, dưới đây là ước tính chung:
Với các dòng xe lắp ráp trong nước như Toyota Vios, Hyundai Accent hay VinFast VF e34, thời gian chờ thường dao động từ 1 đến 3 tháng. Các hãng nội địa như VinFast có lợi thế nhờ khả năng kiểm soát chuỗi cung ứng trong nước, nhưng nếu nhu cầu tăng đột biến (như dịp cuối năm), thời gian giao xe có thể kéo dài hơn. Ví dụ, VinFast VF e34 – mẫu xe điện phổ thông từng ghi nhận thời gian chờ lên đến 4 tháng vào giai đoạn cao điểm năm 2024, và xu hướng này có thể lặp lại vào cuối 2025 nếu sản lượng không theo kịp đơn hàng.
Đối với xe nhập khẩu như Kia Carnival, Toyota Corolla Cross hay Ford Ranger, tình hình phức tạp hơn. Nguồn cung từ các thị trường như Thái Lan, Indonesia hay Nhật Bản vẫn chịu ảnh hưởng từ logistics quốc tế và sự phân bổ linh kiện của hãng mẹ. Khách hàng đặt các mẫu xe này có thể phải chờ từ 3 đến 6 tháng, thậm chí lên đến 9 tháng với những phiên bản cao cấp hoặc tùy chọn đặc biệt. Một số trường hợp cá biệt, như Toyota Land Cruiser nhập khẩu, từng bị đẩy thời gian giao xe lên hơn 1 năm trong giai đoạn 2022-2023, và điều này vẫn có thể xảy ra nếu thiếu hụt linh kiện tái diễn.
Giải pháp nào cho người mua xe
Trước tình trạng thiếu hụt linh kiện, người tiêu dùng cần cân nhắc một số giải pháp để giảm thiểu thời gian chờ đợi. Đầu tiên, nên ưu tiên các mẫu xe có sẵn tại đại lý hoặc thuộc lô hàng đã về kho, thay vì đặt các phiên bản mới ra mắt hoặc tùy chỉnh phức tạp. Thứ hai, liên hệ nhiều đại lý để so sánh thời gian giao xe, vì mỗi nơi có thể nhận được phân bổ xe khác nhau từ hãng. Cuối cùng, nếu không quá gấp rút, đặt xe vào các tháng thấp điểm như giữa năm (tháng 6-8) có thể giúp bạn nhận xe nhanh hơn so với mùa mua sắm cuối năm.
Các hãng xe tại Việt Nam cũng đang nỗ lực cải thiện tình hình. Thaco, chẳng hạn, với nhà máy mới tại Quảng Nam hợp tác cùng Kia, đang hướng tới tự chủ một phần linh kiện để giảm phụ thuộc vào nhập khẩu. Tương tự, VinFast đẩy mạnh hợp tác với các nhà cung cấp chip toàn cầu nhằm đảm bảo nguồn cung cho xe điện. Tuy nhiên, những thay đổi này cần thời gian để phát huy hiệu quả, và trong ngắn hạn, người mua vẫn phải chấp nhận thực tế chờ đợi.
Tính đến tháng 4/2025, tình trạng thiếu hụt linh kiện ô tô chưa thể chấm dứt hoàn toàn, dù đã có những tín hiệu tích cực. Nếu bạn dự định mua xe trong năm nay, thời gian chờ trung bình từ 1-6 tháng là điều cần tính đến, tùy thuộc vào mẫu xe và nguồn gốc xuất xứ. Để tránh bất ngờ, hãy liên hệ sớm với đại lý, tìm hiểu kỹ thông tin và cân nhắc linh hoạt giữa các lựa chọn.
